Enkoder, dönme veya doğrusal hareketi elektriksel sinyale çeviren bir ölçüm elemanıdır.
Endüstriyel otomasyonda uzunluk, konum, hız ve açı ölçümlerinin temelini oluşturur.
Ürettiğimiz %100 yerli üretim enkoderler; test ekipmanlarında, asansörlerde,
gıda sanayinde, tekstil makinelerinde, demir-çelik sektöründe, ağaç işleme, baskı ve
paketleme makinelerinde kullanılmaktadır.
Artımlı (incremental) enkoder
Mil döndükçe A ve B kanallarından darbe üretir. İki kanal arasındaki faz farkı dönüş
yönünü, darbe sayısı ise gidilen yolu verir. Z (referans) kanalı her turda bir kez sinyal
üreterek sıfır noktası sağlar.
Avantajı: ekonomiktir, elektroniği basittir, yüksek hızlarda güvenilirdir.
Sınırı: enerji kesildiğinde konum bilgisi kaybolur; sistem yeniden
referans araması yapmak zorundadır.
Mutlak (absolute) enkoder
Her mil açısına benzersiz bir dijital değer atar. Enerji kesilse dahi, geri geldiğinde
konum anında bilinir; referans araması gerekmez.
Tek turlu modeller yalnızca bir tur içindeki açıyı bilir. Çok
turlu modeller tur sayısını da saklayarak uzun stroklu eksenlerde tam konum verir.
Hangisini seçmeli?
Artımlı ve mutlak enkoder karşılaştırması
| Durum | Önerilen |
|---|
| Sadece hız ölçümü yeterli | Artımlı |
|---|
| Enerji kesintisi sonrası konum korunmalı | Mutlak |
|---|
| Referans araması güvenlik riski yaratıyor | Mutlak (çok turlu) |
|---|
| Maliyet önceliği yüksek | Artımlı |
|---|
| Uzun stroklu eksen, çok turlu hareket | Mutlak (çok turlu) |
|---|
| Ağır titreşim, darbe, toz | Heavy duty gövde |
|---|
Mekanik seçim de en az elektrik kadar önemli
- Gövde çapı: endüstride en yaygın ölçü Ø58 mm'dir; dar alanlarda Ø50 mm
veya mini gövdeler tercih edilir.
- Mil mi, mil delikli mi? Mil delikli (hollow shaft) modeller doğrudan
şaft üzerine geçer, kaplin ihtiyacını ortadan kaldırır.
- Koruma sınıfı: yıkama yapılan hatlarda ve tozlu ortamlarda IP65/IP67
gerekir.
- Bağlantı: kablo boyu baştan doğru seçilirse saha ekleme noktası —
yani arıza noktası — oluşmaz.
Sık karşılaşılan arıza nedenleri
Enkoder arızalarının önemli bir kısmı enkoderin kendisinden değil, montajdan kaynaklanır:
eksenel/radyal zorlama yaratan hatalı kaplin seçimi, titreşim altında gevşeyen bağlantılar,
sürücü kablosuyla aynı kanaldan çekilen ve gürültü kapan sinyal kablosu, ve topraklama
hataları. Kurulum aşamasında bu dört noktaya dikkat etmek, sahadaki arıza sayısını belirgin
şekilde düşürür.
Uygulamanıza uygun enkoderi birlikte belirleyelim —
ürün gruplarımızı inceleyin veya
teklif alın.